مقابله با بدرفتاری کودکان بیش فعال

مقابله با بدرفتاری کودکان بیش فعال

اختلال بیش فعالی چیست؟

دکتر پریسا یاسمی نژاد روانشناس تخصصی کودک و نوجوان در کرمانشاه، اظهار می دارد که بیش فعالی از آن اختلالاتی است که شیوع بالایی دارد. خیلی از والدین با کوچکترین شیطنت فرزندشان نگران هستند که نکند فرزندشان بیش فعال باشد. در حالیکه باید بدانید هر شیطنتی بیش فعالی نیست و این اختلال علائم خاصی دارد.

انواع بیش فعالی کودک

قبل از اینکه به علائم آن پرداخته شود، باید این توضیح داده شود که بیش فعالی در سه نوع است.

  • نوع نقص توجه و تمرکز
  • نوع پر تحرکی و تکانش گری
  • نوع ترکیبی

علائم هرکدام از اینها به صورت جداگانه گفته می شود تا بیشتر با این اختلال آشنا شوید.

1- نوع نقص توجه و تمرکز

در این نوع بیش فعالی، کودک قادر نیست به جزئیات توجه دقیقی داشته باشد. خیلی وقت ها در انجام تکالیف تحصیلی، به دلیل همین بی توجهی خطاهای زیادی از او سر میزند.

این کودکان در حفظ توجه روی تکالیف و فعالیت های مربوطه به شدت مشکل دارند. وقتی مستقیما با آنها صحبت می شود به نظر می آید که اصلا گوش نمی دهند. اغلب اوقات دستور العمل ها را نمی توانند دنبال کنند و قادر نیستند تکالیف مدرسه را به پایان برسانند و مرتبا وقفه ایجاد می کنند.

به طور مثال

وقتی می خواهند مشق های خود را بنویسند بارها و بارها حین درس خواندن و مشق نوشتن پا شده و آن را رها می کنند.

در سازماندهی کارها و فعالیت هایشان مشکل دارند. تکالیفی که نیازمند فعالیت ذهنی مستمر دارند را دوست ندارند و خیلی وقتا اگر هم انجام دهند با بی میلی است. خیلی وقتا وسایل خود را گم می کنند.

مثلا خیلی از وسایل خود را در مدرسه جا می گذارند. با کوچکترین محرک خارجی حواسشان پرت می شود و در انجام کارهای روزمه فراموش کاری دارند.

در ادامه به علائم این نوع بیش فعالی به صورت موردی اشاره می شود:

علائم کودکان مبتلا به بیش فعالی نوع عدم توجه و تمرکز

  • کودک از توجه به جزئیات ناتوان است.‌
  • در نگهداری توجه هنگام فعالیت و بازی مشکل دارد.
  • هنگام صحبت مستقیم با او به نظر می رسد که گوش نمی کند.‌
  • اغلب قادر به پیگیری دستورات و یا اتمام کارها نمی باشد. معمولا از فعالیت هایی که نیاز به کوشش ذهنی دارند، اجتناب می کند.‌ (مانند پرهیز از انجام تکالیف مدرسه)
  • اغلب وسایل خود را گم می کند (‌وسائل مدرسه، اسباب بازی) کودک فراموشکار است.‌
  • در مدیریت زمان مشکل دارد.‌‌
  • به وسیله ی محرک هایی نامربوط بلافاصله حواسش پرت می شود.‌

چنانچه فرزند شما طی شش ماه گذشته حداقل ۶ مورد از این ۹ علامت را داشته است، باید جهت تشخیص دقیق تر به روان شناس مراجعه شود.

در مقابل بد رفتاری کودکان بیش فعال چه باید کرد؟

در مقابل بد رفتاری کودکان بیش فعال چه باید کرد؟

2– نوع پر تحرکی و تکانش گری

در این نوع بیش فعالی، اغلب اوقات روی صندلی تکان می خورند و با دست و پاهایشان بازی می کنند و آنها را نکان می دهند. در مواقعی که لازم است سرجای خود بنشینند، مرتبا صندلی خود را ترک می کنند و همین باعث می شود که در کلاس درس آسیب های زیادی را ببینند.

اغلب مواقع در مکان هایی که مناسب نیست می دوند و از در و دیوار بالا می روند. نمی توانند بی سر و صدا بازی کنند یا فعالیت های خود را انجام دهند.

مرتبا در حال حرکت هستند. قادر نیستند یکجا ثابت باشند و اگر مجبور باشند برای مدت طولانی یکجا ثابت باشند احساس ناراحتی دارند. این کودکان اغلب اوقات زیاد حرف می زنند. قبل از پایان سوال معمولا جواب را می دهند.

یعنی تحمل ندارند یک سوال تمام شود بعد جواب بدهند. اغلب اوقات قادر نیستند منتظر بایستند و در جاهایی که مجبور هستند در صف بایستند بسیار آزار می بینند یا مرتب از صف خارج می شوند. مرتب وسط حرف دیگران می پرند و فعالیت هایشان را قطع می کنند.

در ادامه به علائم این نوع بیش فعالی به صورت موردی اشاره می شود:

علایم کودکان بیش فعال نوع پرتحرک

  • در صندلی خود وول می خورند.
  • در موقعیت هایی که انتظار نشسته ماندن می رود، اغلب صندلی خود را ترک می کند. (مثلاً محل کار خود را در کلاس، اداره یا محل کار دیگر یا موقعیت های دیگری که باقی ماندن در محل ضرورت دارد، ترک می کند).‌
  • اغلب در موقعیت های نامناسب، می دود یا از چیزها بالا می رود. (توجه: در نوجوانان یا بزرگسالان، ممکن است به احساس بی قراری محدود باشد).‌
  • اغلب نمی تواند ساکت بازی کند یا به فعالیت های اوقات فراغت بپردازد.
  • اغلب «در حال جنب و جوش» است، طوری عمل می کند گویی «موتوری او را به حرکت وا می دارد» (مثلاً نمی تواند برای مدت طولانی آرام باشد یا از آرام بودن ناراحت است، مثل زمانی که در رستوران یا جلسات است؛ ممکن است دیگران احساس کنند که او بی قرار است یا به سختی می توان پا به پای او رفت).‌
  • اغلب بیش از اندازه صحبت می کند.
  • اغلب قبل از اینکه سوالی کامل شده باشد پاسخ را از دهان می پراند (مثلاً جملات افراد را کامل می کند؛ نمی تواند در گفتگو منتظر نوبت بماند).‌
  • اغلب منتظر نوبت ماندن برایش دشوار است (مثل زمانی که در صف منتظر است).‌
  • اغلب مزاحم دیگران می شود (برای مثال وسط گفتگوها، بازی ها، یا فعالیت ها می پرد؛ ممکن است از لوازم دیگران بدون اجازه گرفتن استفاده کند؛ در مورد نوجوانان و بزرگسالان، ممکن است مزاحم کار دیگران شود).‌
  • چنانچه فرزند شما طی شش ماه گذشته حداقل ۶ مورد از این ۹ علامت را داشته است باید جهت تشخیص دقیق تر به روان شناس مراجعه شود.

3- نوع ترکیبی

کودک هم علامت نقص توجه و هم پرتحرکی را با هم دارند. باید بدانید که اکثر کودکان بیش فعال از نوع سوم یا ترکیبی هستند. تشخیص و درمان بیش فعالی کاملا تخصصی است. یعنی والدین نمی توانند با دیدن چند علامت و سرخورد، برچسب بیش فعالی را به کودک خود بزنند. ح

تما باید به روانشناس یا روانپزشک کودک مراجعه شود و بر مبنای معاینات دقیق بالینی و تست های دقیقی که انجام می شود،  تشخیص می دهد که کودک بیش فعال است یا خیر.

گاهی اوقات تشخیص به دلیل ارزیابی هایی مختلفی که باید روی کودک انجام می شود ممکن است چندین جلسه به طول بیانجامد.

شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد به سایت دکتر پریسا یاسمی نژاد مراجعه و با پزشک مشورت نمایید. برای دریافت وقت مشاوره می توانید با شماره تماس 08337296769 تماس حاصل نمایید. همچنین می توانید از اینستاگرام دکتر پریسا یاسمی نژاد دیدن فرمایید.

علت بیش فعالی در کودکان

مثل خیلی از اختلالات رفتاری دیگر، علت دقیقی برای بیش فعالی ذکر نشده است.
برخی منابع ذکر کرده اند که علت به وجود آمدن بیش فعالی احتمالا ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است.

احتمالا کودکان بیش فعال در بخش های مربوط به توجه و تمرکز در مغز دچار نقص های هستند.
مطالعه‌ای که در سال ۱۹۹۶ در موسسات ملی سلامت ذهن (NIMH) انجام شد، به این نتیجه رسید که دو بخش از مغز که تصور می‌شود تنظیم توجه را به عهده دارند، در کودکان مبتلا به ADHD  کوچک‌تر هستند.

از عواملی دیگری که می توانند در بروز این اختلال موثر باشند، سیگار کشیدن و یا مصرف الکل در دوران بارداری توسط مادر است.

برخی منابع هم به مسمومیت ناشی از سرب حاصل از دود اتومبیل و آلودگی هوا اشاره کرده اند.‌
پس ژنتیک، استرس‌های دوران بارداری، مصرف سیگار و الکل مادر در دوران بارداری، سرب، زایمان طولانی، عفونت‌های حاملگی و اتفاقاتی که از نظر جسمانی، موقع تولد برای جنین رخ می‌دهد، در ابتلا به اختلال بیش‌فعالی و نقص تمرکز مؤثر است.

تاثیرات بیش فعالی در زندگی کودکان بیش فعال

برای خیلی از والدین سواله که اگر بیش فعالی فرزندشان درمان نشود، چه اتفاقی میفته؟ و بیش فعالی چه تاثیری بر زندگی کودک دارد؟

در درجه اول بیش فعالی بر عزت نفس کودکان تاثیر مخرب می گذارد چطور؟ کاملا مشخص است کودک نمی تواند تحرک زیادش رو کنترل کند. بنابراین از جانب اطرافیان مرتب مواخذه و ترور شخصیت می شود.

کودکی که مرتب غیر قابل تحمل، سر به هوا، حواسپرت، عذاب آور و… خطاب می شود به مرور این صفات رو می پذیرد و شدیدا عزت نفسش آسیب می بیند.

یکی دیگه از حوزه های که تحت تاثیر بیش فعالی قرار می گیرد، تحصیل کودکان است. کودکان بیش فعالی به دلیل نداشتن تمرکز و بی قراری در کلاس قادر به یادگیری کامل دروس نیستند، بنابراین افت تحصیلی پیدا می کنند.

سوم اینکه چون این کودکان علاقه مند به رفتارهای پرخطر هستند در صورتی که درمان نشوند، احتمال گرایش به رفتارهای بزهکارانه در آنها بالاست.

نحوه برخورد معلم با دانش آموز بیش فعال

حتما باید معلمین با کودکان بیش فعال به شیوه ی درست و اصولی رفتار کنند. اگر نحوه ی رفتار معلم صحیح نباشد، نه تنها کودک آسیب می بیند، خود معلم هم بسیار اذیت خواهد شد.
اما معلمان در مورد دانش آموزان بیش فعال خود چه مواردی را باید رعایت کنند:

  • از گذاشتن دانش آموزان بیش فعال در صندلی های کنار پنجره خودداری کنند. چون سر و صدای بیرون باعث حواس پرتی کودک می شود.
  • بهتر است صندلی دانش آموز بیش فعال در طبقات جلویی کلاس و کنار میز معلم باشد.
  • معلم برای این دانش آموزان، باید مکررا از تشویق استفاده کند.
  • در طول ساعت کلاس، چند بار به بهانه های مختلف مثل آوردن ماژیک، به کودک وقت تنفس دهد.
  • نباید به این کودکان تکالیف زیاد داد و باید تکالیف رو به چند قسمت کوتاه تقسیم کرد.
    معلمان این دانش آموزان باید جدا از به کار بردن کلمات تحقیرآمیزی مانند حواس پرت، گیج و… بپرهیزند.
اختلال بیش فعالی چیست؟

ختلال بیش فعالی چیست؟

درمان بیش فعالی

درمان درست و علمی بیش فعالی ترکیبی از روش های روانشناختی و دارو درمانی است. بنابراین ما زمانی بهترین را خواهیم گرفت که روانپزشک و روانشناس به عنوان یک تیم همکاری های لازم را با یکدیگر داشته باشند.

البته پیشنهاد می شود اگر سن کودک زیر 6 سال است و درجه بیش فعالی او در طیف خفیف قرار دارد بیشتر از روش روانشناختی استفاده شود تا دارو.

اما اگر شدت اختلال زیاد باشد حتما کودک نیاز به استفاده از دارو دارد. در صورتی که کودک از دارو استفاده نکند مطمئنا آسیب های جدی خواهد دید.

تکنیک های روان شناختی

از تکنیک های روان شناختی بسیار مفیدی که در درمان این کودکان استفاده می شود آموزش مدیریت رفتار به والدین است. به والدین این کودکان آموزش داده می شود که در مقابل بد رفتاری این کودکان چگونه باید برخورد کنند.

نحوه دستور دادن باید به چه شکل باید یا اینکه نحوه تشویق کردن این کودکان باید به چه شکلی باشد که اکثر تحقیقات نشان داده که مدیریت رفتار والدین بسیار در کاهش بدرفتاری این کودکان می تواند مفید باشد.

توصیه های پایانی

در پایان توصیه می شود اگر مشکوک به بیش فعالی فرزند خود هستید، حتما هرچه سریعتر جهت تشخیص و درمان درست و صحیح به روانشناس یا روانپزشک کودک مراجعه کنید.

تاخیر در تشخیص و درمان میتواند پیامدهای بسیار آسیب زایی برای کودکانتان در پی داشته باشد. همچنین والدین باید نحوه مقابله با بد رفتاری کودکان بیش فعال را آموزش ببیند تا از پیشرفت بیماری کودکشان جلوگیری کنند.

مطب دکتر پریسا یاسمی نژاد در کرمانشاه آماده ارائه خدمات مشاوره ای برای کودکان بیش فعال و اوتیسمی می باشد.

مقالات مرتبط با این مطلب

اوتیسم در کودکان

اختلال های روان پریشانه

دکتر پریسا یاسمی نژاد
دکتر پریسا یاسمی نژاد

دکتر پریسا یاسمی نژاد روانشناس تخصصی کودک و نوجوان ﺗﺸﺨﯿﺺ و درﻣﺎن اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎر ﺗﺸﺨﯿﺺ و درﻣﺎن اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن (ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی، اﻓﺴﺮدﮔﯽ، اﺿﻄﺮاب، وﺳﻮاس، داﻏﺪﯾﺪﮔﯽ، ﺑﺎزي) ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی، اﻓﺴﺮدﮔﯽ، اﺿﻄﺮاب، وﺳﻮاس، ﺳﻮگ و داﻏﺪﯾﺪﮔﯽ، ﺑﺎزي درﻣﺎﻧﯽ، ﻗﺼﻪ درﻣﺎﻧﯽ و … خدمات تشخیص و درمان کلیه اختلالات کودکان و نوجوانان (بیش فعالی، افسردگی، اضطراب ، وسواس، شب ادراری، ناخن جویدن، انگشت مکیدن، تیک، اوتیسم، اختلالات یادگیری، اختلال ریاضی ، اختلال املا، اختلال خواندن، پرخاشگری، لالی انتخابی (موتیسم)، اضطراب اجتماعی (خجالتی بودن)، اضطراب جدایی (وابستگی به مادر)، مدرسه یا مهد نرفتن و… همینطور انجام کلیه تست های روان شناختی مثل تست توجه و تمرکز ، تست سنجش بیش فعالی، تست هوش، تست خلاقیت، تست اوتیسم… انجام نوروفیدبک جهت درمان کودکان بیش فعال و اضطرابی انجام هیپنوتیزم شناختی رفتاری، تخصصی با کودکان و نوجوانان برگزاری کارگاههای مادر کودک برگزاری کارگاههای تربیتی برای والدین برگزاری کارگاههای آموزشی برای خود کودکان و‌نوجوانان برگزاری کارگاههای تخصصی جهت ارتقای دانش روانشناسان، مشاورین و مددکاران اجتماعی نقد روانشناختی فیلم

پاسخ

مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه
Call Now Button